انسان حسود نمی‌تواند پیشرفت و نعمت دیگران را ببیند

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از کاشان، غلامرضا حسنی‌مقدم عضو هیئت علمی دانشگاه ملی مهارت شهید رجایی کاشان در یکصدوچهاردهمین نشست قرآنی خادمان حج و زیارت این شهرستان که شب گذشته با موضوع «تربیت در خانواده» در اداره حج و زیارت کاشان برگزار شد، با بیان اینکه شناخت رفتارهای سمی در خانواده برای حفظ روابط ضروری است، اظهار کرد: نخستین گام در مواجهه با رفتارهای سمی این است که ابتدا خودمان بررسی کنیم آیا رفتار سمی داریم یا خیر؛ زیرا در بسیاری از اختلافات، هر دو طرف در شکل‌گیری رفتار نادرست سهم دارند.

وی افزود: چنانچه فردی به ما می‌گوید: «اگر تو آغاز نمی‌کردی، من هم چنین حرفی نمی‌زدم»، باید سهم خود را در ایجاد رفتار سمی بشناسیم و از ادامه آن جلوگیری کنیم. رفتارهای سمی مانند ویروس یا سم، آرام‌آرام وارد زندگی می‌شوند و می‌توانند انسان و خانواده را از پا درآورند و برای مقابله با آن‌ها نیز باید از پادزهرهایی مانند قرآن کریم، نهج‌البلاغه، حدیث شریف کساء و صحیفه سجادیه بهره گرفت.

عضو هیئت علمی دانشگاه ملی مهارت شهید رجایی کاشان با اشاره به پنج رفتار سمی بیان کرد: نخستین رفتار، حسادت است؛ انسان حسود نمی‌تواند پیشرفت و نعمت دیگران را ببیند. راه مقابله با حسادت، شکرگزاری و تبدیل حسادت به غبطه است؛ یعنی به جای ناراحتی از نعمت دیگران، بگوییم «خدایا شکرت» و از خدا بخواهیم اگر به صلاح ماست، آن نعمت را نیز نصیب‌مان کند و برای رسیدن به آن تلاش کنیم.

وی ادامه داد: ریشه بسیاری از حسادت‌ها مقایسه است؛ اینکه باطن زندگی خود را با ظاهر زندگی دیگران مقایسه کنیم. البته مقایسه در دانش، بینش و معرفت برای رشد مفید است، اما در مسائل مادی و ظاهری می‌تواند انسان را فرسوده کند. حتی نباید فرزندان را با یکدیگر مقایسه کنیم؛ اینکه به فرزند خود بگوییم «از برادرت یاد بگیر» یا او را با فرزند فامیل که پزشکی قبول شده است، مقایسه کنیم، می‌تواند به شخصیت او آسیب بزند. در مقابل، باید داشته‌های خود را ببینیم و شکرگزار باشیم.

حسنی‌مقدم خودخواهی را دومین رفتار سمی دانست و گفت: فرد خودخواه فقط نیازهای خودش را می‌بیند و در خانواده همه چیز را مطابق خواسته خود می‌خواهد، در حالی‌که زندگی مشترک نیازمند مشارکت و تقسیم مسئولیت است و زن و مرد باید برای یکدیگر و فرزندان وقت بگذارند.
از انتقاد مخرب تا دخالت در حریم خانواده

وی انتقاد مخرب را سومین رفتار سمی برشمرد و اضافه کرد: انتقاد سازنده اصولی دارد؛ نخست اینکه هرگز در حضور نفر سوم از کسی انتقاد نکنیم، دوم زمان مناسب را انتخاب کنیم و سوم مکان مناسبی برای گفت‌وگو داشته باشیم. همچنین، هنگام انتقاد نباید شخصیت فرد را هدف قرار دهیم و به او برچسب بزنیم؛ بلکه باید درباره رفتار مشخص صحبت کنیم.

این استاد دانشگاه افزود: بهتر است به جای استفاده از «تو» و «شما»، از ضمیر «من» استفاده کنیم و پیش از بیان نکته منفی، یک یا دو نکته مثبت را یادآوری کنیم. نباید خطای امروز را به اشتباهات گذشته پیوند بزنیم و نباید خانواده و بستگان فرد را نیز وارد انتقاد کنیم. انتقاد باید کوتاه، محترمانه و همراه با پیشنهاد باشد و کسی که از دیگران رفتاری را انتظار دارد، ابتدا باید خودش عامل آن باشد.

وی با اشاره به اهمیت وقت گذاشتن برای فرزندان و نوجوانان گفت: گاهی رفتاری نامناسب در مسجد یا خانواده می‌تواند نوجوان را از آن محیط دور کند. تربیت فقط سخن‌گفتن نیست؛ گاهی باید سکوت کرد و زمان مناسب را شناخت. نوجوانی که با پای خودش به مسجد آمده است، باید با برنامه فرهنگی و رفتار مناسب جذب شود، نه اینکه با تذکری تند از مسجد فاصله بگیرد.

حسنی‌مقدم دخالت بیجا در زندگی دیگران را چهارمین رفتار سمی دانست و اظهار کرد: یکی از زمینه‌های این دخالت، نبود رازداری است. مسائل و رازهای خانه نباید حتی برای صمیمی‌ترین دوستان بازگو شود، زیرا ممکن است این اطلاعات به افراد دیگر منتقل شود. زن و شوهر باید تا حد امکان مشکلات خود را درون خانواده حل کنند و در صورت نیاز از مشاور کمک بگیرند.

وی با بیان اینکه وابستگی مالی نیز می‌تواند زمینه دخالت خانواده‌ها را فراهم کند، تصریح کرد: کمک مالی والدین اگر بدون منت باشد، ارزشمند است، اما نباید به ابزاری برای دخالت در زندگی زوجین تبدیل شود. همچنین رفت‌وآمدهای کنترل‌نشده، حضور دائمی یکی از زوجین در خانه خانواده همسر و ورود افراد نامرتبط به حریم خصوصی خانواده می‌تواند زمینه‌ساز اختلاف شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه ملی مهارت شهید رجایی کاشان با تأکید بر ضرورت مراقبت از روابط و حریم‌های خانوادگی بیان کرد: این مراقبت به معنای سخت‌گیری بی‌منطق نیست، بلکه برای جلوگیری از آسیب‌هایی است که گاهی از یک نگاه، پیام، تماس یا ارتباط ساده آغاز می‌شود. باید حریم‌های شرعی و اخلاقی در مهمانی‌ها، جلسات و ارتباطات خانوادگی رعایت شود.

وی در پایان با جمع‌بندی مباحث گفت: در این نشست، پنج رفتار سمی، شامل حسادت، مقایسه نادرست، خودخواهی، انتقاد مخرب و دخالت بیجا در زندگی دیگران بررسی شد که شناخت این رفتارها و اصلاح آن‌ها می‌تواند به سلامت روابط خانوادگی و اجتماعی کمک کند.

انتهای پیام./